اختصاصی

  • نامزدهای جوایز سالانه آکادمی سینمایی اروپا معرفی شدند، جنگ سرد پیشتاز است

    شب گذشته سی و یکمین دوره جوایز آکادمی سینمایی اروپا نامزدهای خود را اعلام کرد. به گزارش بخش سینمایی آکادمی هنر به نقل از ددلاین، آکادمی جوایز سینمای اروپا که معتبرترین جوایز یک آکادمی سینمایی در اروپا شناخته می‌شود برگزیده‌های خود را معرفی کرد. جنگ سرد ساخته کارگردان لهستانی پاول پاولیکوفسکی که از شانس‌های اسکار غیران...

دکتر مرضیه اطهاری نیک عزم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 استادیار زبان و ادبيات فرانسه دانشگاه شهید بهشتی تهران

سمت در آکادمی هنر: دبیر نشانه‎شناسی هنر

دکتری نشانه ـ معناشناسی زبان و ادبيات فرانسه، فرانسه، دانشگاه پاريس 8 / كارشناسي ارشد علوم زباني و ترجمه شناسي، شاخه معناشناسی، فرانسه، دانشگاه سوربن جديد، پاريس 3

عضو گروه پژوهشی نشانه‎شناسی هنر خانه هنرمندان / همكاري با دايره المعارف دكتر رواقي، بخش فرانسه / مشاور علمی تئاترهای «لاله سیاه» و «خسیس» در دانشگاه اهواز

برای مشاهده صفحه دکتر مرضیه اطهاری نیک عزم در دانشگاه شهید بهشتی تهران کلیک کنید

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 رتبه 5.00 (1 رای)

مارگریت دوراس درد، عاشق و مدراتو کانتابیله

چکیده:
 این مقاله سه رمان به نام های مدراتو کانتابیله، عاشق و درد، از مارگریت دوراس نویسنده قرن بیستم را مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهد. هدف نگارنده از پرداختن به این آثار، دست یافتن به جایگاه و اهمیت سکوت است. مسئله مورد توجه، سکوت شخصیت‌ها و وجود رابطه‌ای مستقیم بین سکوت و احساس است. در واقع این سکوت نشأت گرفته از احساساتی غالباً ناخوشایند بوده و این احساسات ریشه در تنهایی شخصیت‌های داستان دارند. گاهی نیز می‌توان سکوت کنشگران اصلی را به عنوان عامل بروز احساساتی منفی نظیر ترس، اندوه و ناامیدی در کنشگران مقابل آن‌ها قلمداد کرد. البته در کنار تمامی این احساسات ناشی از سکوت ،«خشم» به عنوان احساسی مشترک جلب نظر می‌کند. از آن جایی که تمامی رمان‌های مذکور بیان کننده حالات و احساسات شخصیت‌ها هستند، بنابراین برای پرداختن به مسئلة سکوت دراین سه اثر، از نشانه-معناشناسی احساس مدد جسته‌ایم. در واقع با شناسایی و بررسی روند تولید آن احساسات، به درک معنای سکوت و نقش واهمیت آن در آثار این نویسنده دست یافتیم.

کلید واژه ها: سکوت، احساس، تنهایی، خشم، معناشناسی
 



مقدمه
در عصر حاضر، رفتارها و احساساتی نظیر افسردگی، تنهایی، درون گرایی و انزوا کمابیش در تمامی جوامع  به چشم می‌خورد. انسان‌های امروزی علی‌رغم در اختیار داشتن تمامی امکاناتی که پیشرفت‌های علمی و صنعتی در اختیار آن‌ها می‌گذارد، روز به روز بیش از گذشته احساس تنهایی می‌کنند. می‌توان گفت که همین پیشرفت علم و فناوری یا به بیانی مدرنیسم، دارای ابعاد مخرب و زیان باری است که به طور خواسته یا نا خواسته زندگی انسان ها را تحت الشعاع قرار می‌دهد. یکی از این عناصر مخرب دوران معاصر، جنگ جهانی دوم است. پیامدهای متأثّرکننده و دردناک این واقعه توجه نویسندگان آن دوران را معطوف به انعکاس حال و روز و حوادث آن دوران کرد. در سال‌های پس از جنگ، جنبش‌های ادبی در جهان به ویژه در اروپا با هدف بازسازی زبان ایجاد شدند، زیرا امکان وصف این زندگی تازه (با تمامی ابعاد نوظهورش)، با زبان عادی و همیشگی گذشته وجود نداشت. گروهی از این نویسندگان در فرانسه تحت عنوان رمان نو ،سعی داشتند تا عناصر رمان کلاسیک را تغییر داده و مفاهیم و ساختارهای تازه ای در ادبیات ایجاد کنند.


سکوت که موضوع اصلی کار ماست در آثار برخی از نویسندگان رمان نو به چشم می خورد. ولی سکوت آثار مارگریت دوراس بیش از سایر نویسندگان رمان نو جلب نظر می کند. گرچه در آغاز کارنامه نویسندگی اش آثاری با رنگ و بوی کلاسیک نیز به چشم می خورد، ولی به نظر می رسد وی پس از سپری کردن بحران هایی که بی ارتباط با جنگ و فضای حاکم بر آن نبود، به نگارش آثاری با محوریت احساسات روی آورد. شخصیت های رمان های او در فضایی مملو از حالاتی نظیر تنهایی، نا امیدی ،ترس و تعلیق غوطه ور هستند. پیش از آنکه به تحلیل و واکاوی احساسات در پیکره مطالعاتی مان بپردازیم، خلاصه ای از این داستانها را برای خوانندگان در ذیل می آوریم تا مطلب روشن تر گردد.


مدراتو کانتابیله، داستان زنی ثروتمند در شهری بندری را روایت می کند که در پی ماجرای قتلی در کافه و سلسله ملاقات هایش با شوون (کارگر سابق کارخانه شوهرش )،احساساتی تازه را در زندگی اش تجربه می کند. رمان عاشق نیز بیانگر احساسات دختر نوجوانی در سرزمین های هندوچین و تصویرگر روابط تیره و تار خانوادگی اوست. این روابط که با کینه توزی دخترک نسبت به مادر و برادر ارشدش همراه است، موجب فاصله گرفتن او از خانواده و سرآغاز رابطه ای عاشقانه با مرد چینی ثروتمندی است. رمان درد، به ویژه بخش های آغازین آن، به توصیف احوالات زنی می پردازد که در انتظار بازگشت شوهرش از اردوگاه اسرای آلمان ها در جریان جنگ جهانی دوم است.


زبان عادی و روزمره برای بیان احساسات این شخصیت ها الکن و نارساست و وجود زبان دیگری لازم و ضروری است که ما از آن به زبان احساسات یاد کرده ایم. به این منظور ،دوراس به تکنیک هایی متوسل شده است که در آن سکوت ها و مکث ها به شکل ها وحالات گوناگون بیش از دیگر عناصر خودنمایی می کنند. ازعلائم نگارشی و انواع حذف هایی که سکوت را به ذهن متبادر می کنند تا سطوح عمیق تر گفتمان که از حرف نزدن و عدم گفتگو حکایت دارند.


برای دست یابی به جایگاه و اهمیت سکوت و ارتباط آن با احساس در این آثار ، از روش نشانه- معناشناسی یاری گرفته ایم که به «ظهور معنا از طریق اشکال زبانی یا گفتمان می پردازد» (Bertrand Précis de sémiotique littéraire 7)


نشانه- معناشناسی احساس، رویکردی است که گرمس  و پیروان مکتبش در اوایل دهه 80، با الهام گرفتن از مطالعات امیل بنونیست  در مورد نظریه گفته پردازی  و هم چنین نظریات مرلوپونتی  در باب پدیدارشناسی  ، به وجود آوردند. در این رویکرد، «به بیان چگونگی رابطه بین کنشگر احساسی با محیط اطراف خود می پردازند.» ((Bertrand Précis de sémiotique littéraire 238


سوال اصلی اینجاست که چگونه سکوت منجر به تولید معنا در گفتمان مارگریت دوراس می گردد. برای پاسخگویی به این سوال کلیدی، با مدد جستن از رویکرد نشانه-معنا شناسی احساس قصد داریم تا در ابتدا نقش سکوت را به عنوان نمود خارجی احساس بررسی کرده و سپس به تجزیه و تحلیل کارکرد سکوت در روند تولید احساس بپردازیم.


سکوت: زبان مشترک تنهایی
رمان های دوراس، مخصوصاً رمان های دوران پختگی و کمالش، سرشار از انواع سکوت در تمامی سطوح آن است. البته باید این امر را در نظر گرفت که این سکوت ها تنها یک مکث ساده و یا غیاب واژه نیست ، بلکه می توان این سکوت ها را به منزلۀ ظهور عینی یک نقصان یا کمبود عاطفی در نظر گرفت. در واقع سکوت در این رمان ها بروز انفصالی عاطفی و یا احساسی ناخوشایند است که تمامی شخصیت های اصلی این سه رمان از آن رنج می برند. می توان گفت که وجه مشترک آن ها، تنهایی و جدایی از خانواده و جامعه ای است که به آن تعلق دارند. ولی علت و ریشۀ تنهایی هر یک با دیگری متفاوت است. این احساس ناخوشایند عامل و محرک احساسات ثانویه ای است که در روند داستان شخصیت را وا می دارد که به سکوت پناه برد. حال این سکوت را در هر یک از داستانها به طور مجزا بررسی می نماییم.

 

برای خواندن مقاله کامل فایل زیر را دانلود کنید

نشانه شناسی سکوت

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 رتبه 5.00 (2 رای)

آثار اریک امانوئل اشمیت

 

چکیده:
در این مقاله قصد داریم ترجمه سه اثر از اریک امانوئل اشمیت را بر اساس آرای نظری اومبرتو اکو در باب ترجمه بررسی کنیم. این سه اثر عبارت‌اند از میلارپا؛ ابراهیم آقا و گل‌های قرآن؛ اسکار و بانوی گلی‌پوش که با استفاده از آرای نظری اِکو و پلان‌های زبانی لویی یلمسلف خواهیم دید آیا مترجم توانسته به ترجمه‌ای دنیا به دنیا دست یابد یا خیر. چند سؤال اساسی در این تحقیق مطرح می‌شود: آيا مترجم توانسته است ایدئولوژی و دنیای نویسنده را انتقال دهد؟ هدف از اين مقاله آن است كه نشان دهيم تا چه اندازه مترجم در كارش موفق بوده و به دنياي نويسنده دست يافته است. بدین منظور، در ابتدا دیدگاه‌های نظری اومبرتو اِکو در خصوص ترجمه را مرور کرده و سپس در سه بخشِ واژه، نحو و مشکلات سبکی ترجمه فارسی این سه داستان را بررسی می‌کنیم؛ این پژوهش از سه بخش تشکیل شده که طی آن به توضیح نظریات اِکو و تحلیل انتخاب‌های مترجم پرداخته‌ایم تا نشان دهیم مترجم چگونه و به چه شیوه‌هایی دنیایی را که نویسنده در کتابش ترسیم کرده، انتقال داده است. همچنین مشکلات و موانع ناشی از اختلاف ساختار زبانی فرانسه و فارسی و تفاوت‌های سبکی و فرهنگی را که در مسیر مترجم قرار داشته بررسی کرده و راهی را که مترجم برای از میان برداشتن آن‌ها پیش گرفته است، نشان داده‌ایم. در پایان، مشاهده کردیم که مترجم توانسته در اکثر موارد دنیای نویسنده را انتقال دهد، اما در انتقال فرم و سبک نویسنده چندان موفق نبوده است.


کلیدواژه‌ها:  ترجمه‌ی دنیا به دنیا، کمابیشی، داد و ستد در ترجمه، وفاداری به متن.

ادامه مطلب بررسی ترجمه سه اثر از اریک امانوئل اشمیت بر اساس آرای نظری اومبرتو اِکو
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 رتبه 5.00 (2 رای)

رمان زن زیادی جلال آل احمد

 

جلال آل احمد با داستان های کوتاه "زن زیادی" به معضلات اجتماعی جامعه ایران پرداخته است. ما با استفاده از روش نشانه-معنا شناسی اجتماعی نشان خواهیم داد آنچه به "من" شخصیتهای داستان معنا می دهد حضور دیگری است. "ديگري" به شيوه هاي مختلفي در داستانها ظاهر مي گردد: شبيه سازي، به صورت رابطه تخيلي، سياست و پذيرش و جدايي. و این دیگری یا به وضوح بیان شده مثل داستان "خانم نزهت الدوله"، خانمی از طبقه اشرافی که سه بار طلاق گرفته و باز به دنبال شوهر ایده آل خود می گردد، یا مانند "زن زیادی" این دیگری "او" ضمیر سوم شخص مفرد می باشد که در واقع شوهر اوست. یا به صورت "نگاه دیگری" در داستان "مسلول"، یا "رد پای دیگری" در داستان "جا پا" و غیره. نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است : یکی از مواردی که شخصیت داستان را دچار بی معنایی کرده است بحث عادت و تکرار است که در برخی داستانهای این مجموعه به چشم می خورد. برای یافتن معنا، محرکی لازم است ، مثلا یک حس عاطفی که این دور تکراری برنامه های روزانه را بشکند و شخصیت را از دور و تسلسل خارج کند یا به عبارتی روند عادتها را بگسلد. شخصیت داستان به دنبال مستمسکی می گردد که دسترسی به معنا و ارزش را برایش هموار کند .

 

ادامه مطلب نشانه-معنا شناسی اجتماعی "زن زیادی" اثر جلال آل احمد حضور"دیگری" برای ساخت معنای زندگی "خویش"
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 رتبه 5.00 (4 رای)

 

نمایش ویتسک

 

سخن از نشانه‌شناسي تئاتر اندكي مشكل است زيرا با يك نظام نشانه‌اي سر و كار نداريم؛ بلكه چندين نظام نشانه‌اي در هم آميخته مي‌شود، حركات بدن، گفت‌وگوي ميان بازيگران، صدا، نورپردازي، صحنه‌آرايي و غيره همه در توليد معنا دخيل هستند. در واقع هر نمايشنامه‌اي كه نوشته شده بايد براي اجراي روي صحنه دوباره نوشته شود زيرا همان‌گونه كه آن اوبريفلد مي‌گويد: «هر نوشته تحت قالب نمايشنامه تابع زمان حال است». در واقع آن‌چه مهم است گفته پردازي دوباره مي‌باشد كه به شكل‌هاي مختلف نمود پيدا مي‌كند. اين امر به عهده كارگردان است كه ديالوگ‌ها را به چه شيوه‌اي تغيير دهد، چگونه صحنه آرايي كند، روايت داستان را به چه شكل تنظيم نموده، از چه جلوه‌هایي استفاده كند تا تماشاگر را جذب نمايد.

ادامه مطلب نشانه-معناشناسي نور در تئاتر ويتسك / تحليل دريافت معنا از طريق حواس
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 رتبه 0.00 (0 رای)

 

عجایب المخلوقات - رضا ثروتی

نمايش عجايب المخلوقات به يكباره و از همان ابتدا با تفكري بر زيباشناسي حركات نمايشي خود را به مخاطب معرفي مي‎كند

ادامه مطلب زيبايي شناسي صدا در نمايش عجايب المخلوقات از ديدگاه نشانه شناسي مكتب پاريس
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 رتبه 5.00 (4 رای)

 

 پیرس - بارت - اکو - فونتنی

نشانه‎شناسي ديداري[1]، يكي از شاخه‎هاي نشانه‎شناسي است كه امروز طرفداران زيادي پيدا كرده است. موضوع مورد بررسي اين شاخه از نشانه‎شناسي، تصوير[2] يا به عبارت دقيق‎تر آيكون (شمايل)[3] است.

ادامه مطلب يادداشت‎هايي درباره نشانه‎شناسي ديداري

بانک اطلاعات هنری